Շախմատ և նարդի առցանց
Շախմատ
Հայաստանում շախմատ սովորում են տարրական դպրոցում։ 2011 թվականից այն պարտադիր առարկա է։
Հայաստանի հավաքականը հաղթել է Շախմատային օլիմպիադայում 2006, 2008 և 2012 թվականներին։
Տիգրան Պետրոսյանը շախմատի աշխարհի չեմպիոն էր 1963–1969 թվականներին։
Կանոնները
- Առաջինը քայլում են սպիտակները, հետո խաղացողները քայլում են հերթով՝ մեկական քայլ։
- Փիղը քայլում է անկյունագծով, նավակը՝ ուղիղ գծով, թագուհին՝ երկու ձևով, իսկ ձին՝ երկու վանդակ ուղիղ և մեկը կողք։
- Հակառակորդի խաղաքարը վերցնում են՝ գրավելով նրա վանդակը։
- Հարձակման տակ գտնվող արքան շախի տակ է, և խաղացողը հաջորդ քայլով պետք է այն փրկի։
- Խաղը շահում է նա, ով մատ է տալիս՝ հակառակորդի արքան շախի տակ է և ելք չունի։
Նարդի
Հայաստանում բեքգեմոնը կոչվում է նարդի։ Այն խաղում են Երևանի բակերում և այգիներում։
Հայաստանում խաղում են նաև երկար նարդի՝ այլ կանոններով։ Այստեղ առաջարկվում է արևմտյան բեքգեմոնը՝ կրկնապատկման խորանարդով։
Կանոնները
- Յուրաքանչյուր խաղացող իր տասնհինգ քարերը տանում է մեկ ուղղությամբ՝ դեպի տախտակի վերջին քառորդը։
- Գցում են երկու զառ և քարերը տանում են այդքան դաշտ առաջ, իսկ զույգը խաղում են չորս անգամ։
- Քարը չի կարող կանգնել այն դաշտում, որտեղ հակառակորդի երկու կամ ավելի քար կա։
- Միայնակ քարը կարելի է խփել, և այն պետք է նորից մտնի խաղ ամեն այլ քայլից առաջ։
- Երբ բոլոր քարերը վերջին քառորդում են, կարելի է դրանք հանել տախտակից, և հաղթում է նա, ով առաջինը հանում է բոլորը։
- Կրկնապատկման խորանարդը կրկնապատկում է խաղադրույքը, և հակառակորդը կա՛մ ընդունում է, կա՛մ հանձնվում։